Càn quét ẩm thực Cố Đô: Từ Bún Bò gánh đến các loại bánh Huế trứ danh

Chào những đôi chân cuồng đi và những chiếc bụng đói!

Nếu Đà Nẵng là thành phố của những cây cầu hiện đại, Hội An là hoài niệm của những ánh đèn lồng, thì Huế lại là một nốt trầm xao xuyến, nơi thời gian dường như ngưng đọng trên những mái ngói rêu phong. Nhưng khoan vội nghĩ Huế buồn, bởi vì nếu bạn là một tín đồ ẩm thực, Huế chính là một "vũ trụ" sôi động và rực rỡ sắc màu nhất mà bạn từng lạc bước vào.

Hôm nay, hãy tạm quên đi những lịch trình check-in sống ảo thông thường. Hãy cùng mình "xách bụng lên và đi", len lỏi vào từng ngõ ngách, ngồi sụp xuống những chiếc ghế nhựa thấp tè để thực sự cảm nhận linh hồn của Cố Đô qua một food tour "càn quét" đúng nghĩa.

"Đến Huế mà chưa ăn cay, chưa hít hà bên tô bún bò bốc khói hay chưa nếm thử vị ngọt thanh của chè Hẻm, thì coi như bạn chưa thực sự chạm vào trái tim của mảnh đất này."

1. Bún Bò Huế: Đi tìm vị "ruốc" trong những gánh hàng rong

Nói đến Huế là nói đến Bún Bò. Nhưng xin đừng nhầm lẫn với những tô bún bò "full topping" khổng lồ mà chúng ta thường thấy ở Sài Gòn hay Hà Nội. Bún Bò ở Huế, đặc biệt là những gánh bún vỉa hè, mang một phong vị hoàn toàn khác: nhỏ nhắn, tinh tế nhưng hương vị thì "bùng nổ".

Điều làm nên sự khác biệt của Bún Bò gốc Huế chính là mắm ruốc. Nồi nước dùng chuẩn vị phải dậy lên mùi thơm nồng nàn đặc trưng của ruốc sả, nước trong nhưng đậm đà, cay xè lưỡi. Sợi bún ở đây thường là sợi gạo nhỏ, trắng ngần, dai ngon.

Một tô bún đúng điệu sẽ không thể thiếu:

• Chân giò heo: Được hầm mềm nhưng vẫn giữ độ giòn của da.
• Chả cua: Những viên chả màu cam gạch, thơm lừng vị cua đồng và tiêu sọ, cắn vào thấy sần sật rất đã miệng.
• Huyết: Miếng huyết vuông vức, mềm mượt như thạch.

Hãy thử tưởng tượng, vào một buổi sáng sớm mờ sương bên dòng Hương Giang, bạn ngồi bên gánh bún của các mệ, các o. Hơi nước bốc lên nghi ngút, mùi sả, mùi ớt sa tế xộc vào mũi đánh thức mọi giác quan.

Gợi ý địa chỉ cho bạn:

• Bún bò Mệ Kéo: Nổi tiếng với tô bún không có thịt bò mà chỉ có ba chỉ, chả cua và huyết, nước dùng cay nồng đặc trưng. (Địa chỉ: 20 Bạch Đằng).
• Bún bò O Cương Chú Điệp: Nước dùng rất trong và ngọt xương, sợi bún to hơn một chút. (Địa chỉ: 6 Trần Thúc Nhẫn).

2. "Bộ ba sát thủ" gây thương nhớ: Bánh Bèo - Nậm - Lọc

Nếu bún bò là món chính hào sảng, thì các loại bánh Huế lại là đại diện cho sự tỉ mỉ, khéo léo và nét duyên dáng của người phụ nữ Cố Đô. Người Huế ăn bánh không phải để no căng bụng, mà là để thưởng thức, để "ăn hương ăn hoa".

Bánh Bèo chén

Những chiếc chén sành nhỏ xíu, bên trong là lớp bột gạo trắng muốt, mềm mịn, lõm nhẹ ở giữa (người ta gọi là "đồng tiền"). Bên trên rắc tôm chấy màu cam rực rỡ, một ít tóp mỡ giòn tan và mỡ hành thơm lừng. Khi ăn, bạn phải chan một chút nước mắm ngọt cay, dùng thìa tre xúc trọn vẹn miếng bánh đưa vào miệng. Vị ngọt của tôm, béo của mỡ, dẻo của bột hòa quyện tạo nên một cảm giác đê mê.

Bánh Nậm

Được gói trong lá dong xanh mướt, bánh nậm là sự kết hợp giữa bột gạo và nhân tôm thịt băm nhuyễn. Bánh mỏng tang, trải dài trên lá. Khi mở ra, mùi thơm của lá dong quyện với mùi bột gạo chín tới làm ta không thể cầm lòng. Bánh nậm phù hợp cho cả người già và trẻ nhỏ vì độ mềm tan trong miệng.

Bánh Bột Lọc

Đây là "ngôi sao" về độ dai ngon. Lớp vỏ trong veo nhìn thấu bên trong là con tôm rim vàng ươm và miếng thịt ba chỉ béo ngậy. Bánh bột lọc gói lá chuối khi hấp lên có mùi thơm rất riêng, chấm cùng nước mắm ruốc hoặc nước mắm ớt xanh thì ngon "quên lối về".

3. Cơm Hến & Bún Hến: Bản hòa ca của những nguyên liệu dân dã

Sẽ là một thiếu sót cực lớn nếu đến Huế mà bỏ qua Cơm Hến. Món ăn này là minh chứng rõ ràng nhất cho tính cách của người miền Trung: Chắt chiu, giản dị nhưng vô cùng sâu sắc.

Cơm hến là món ăn nguội (cơm để nguội) ăn kèm với hến xào nóng hổi. Một tô cơm hến chuẩn vị là sự tổng hòa của rất nhiều nguyên liệu:

• Hến xào đậm đà.
• Rau sống thái nhỏ (bắp chuối, rau thơm, dọc mùng).
• Đậu phộng rang nguyên hạt.
• Da heo chiên giòn (tóp mỡ).
• Mắm ruốc Huế.
• Khế chua, xoài bằm.

Điểm nhấn của món ăn này chính là chén nước luộc hến nóng hổi, đục màu sữa được dọn kèm bên cạnh. Bạn có thể chan vào cơm hoặc uống riêng. Vị ngọt thanh của nước hến kết hợp với vị cay xè của ớt, vị mặn mòi của ruốc tạo nên một trải nghiệm vị giác cực mạnh.

Lưu ý: Cơm hến rất cay! Người Huế ăn cay để chống lại cái lạnh và mưa dầm dề. Nếu bạn không giỏi ăn cay, nhớ dặn chủ quán "nhẹ tay" nhé, nhưng thú thật, cơm hến mà không cay thì mất đi một nửa linh hồn rồi.

Địa chỉ "must-try":

• Cơm hến Cồn Hến (Vĩ Dạ): Khu vực này là cái nôi của món cơm hến.
• Cơm hến Đập Đá: Ngồi ăn bên bờ sông mát rượi.

4. Chè Hẻm: Ngọt ngào dư vị Cố Đô

Sau khi đã "hành hạ" vị giác với đủ các cung bậc chua - cay - mặn, hãy xoa dịu chiếc bao tử bằng một ly chè Huế ngọt ngào. Người ta gọi là "Chè Hẻm" vì những quán chè ngon nhất thường nằm sâu trong những con hẻm nhỏ, lung linh ánh đèn vàng mỗi tối.

Huế có tới hàng chục loại chè, từ cung đình sang trọng đến dân dã đời thường.

• Chè hạt sen bọc nhãn lồng: Thanh tao, nhã nhặn, vị ngọt thanh mát lịm tim.
• Chè khoai tía: Màu tím mộng mơ, dẻo quánh và thơm lừng mùi khoai.
• Chè bột lọc heo quay: Món chè "độc nhất vô nhị". Viên bột lọc dai dai bọc lấy miếng thịt heo quay mặn mặn bên trong, ăn kèm nước đường gừng. Nghe có vẻ kỳ lạ (mặn ngọt lẫn lộn) nhưng ai đã ăn quen thì nghiện không dứt được.

5. Văn hóa ẩm thực Huế: Cay nồng và Tinh tế

Qua hành trình food tour này, bạn sẽ nhận ra ẩm thực Huế không chỉ là chuyện ăn uống, mà là cả một triết lý sống.

Thứ nhất là vị Cay: Người miền Trung, đặc biệt là người Huế, ăn rất cay. Cái cay này không phải để hành xác, mà là sự cân bằng âm dương. Huế mưa nhiều, lạnh lẽo, vị cay của ớt, nồng của sả gừng giúp làm ấm cơ thể, kích thích vị giác giữa những ngày mưa dầm dề thúi đất thúi cát.

Thứ hai là sự Tinh tế và Tỉ mỉ: Ảnh hưởng bởi văn hóa cung đình, món ăn Huế dù là món dân dã cũng được trình bày rất đẹp mắt. "Ăn bằng mắt" trước khi ăn bằng miệng. Khẩu phần thường nhỏ nhắn (như bánh bèo, bánh nậm) để người ăn thưởng thức hương vị chứ không ăn lấy no, ăn lấy nhiều. Đó là nét thanh lịch, nhẹ nhàng rất riêng của người con gái sông Hương.

Lời kết

Huế không ồn ào, nhưng Huế biết cách níu chân du khách bằng những gì sâu lắng nhất, và ẩm thực chính là sợi dây kết nối bền chặt ấy. Một lần đến Huế, hãy quên đi việc giảm cân, hãy để vị giác của bạn được phiêu lưu từ những gánh hàng rong lề đường đến những quán ăn gia truyền trăm năm.

Bạn đã sẵn sàng cho chuyến "càn quét" ẩm thực Cố Đô chưa? Hãy chia sẻ với mình món ăn bạn mong chờ nhất ở phần bình luận nhé!

Hẹn gặp lại các bạn trong những hành trình tiếp theo!